Secretariaat: Hoofdstraat 71, 7875 AB Exloo

Aan het College van Burgemeester en Wethouders
van de Gemeente Borger-Odoorn
Postbus 3
7875 ZG EXLOO 

Exloo, 24 juni 2009

Onderwerp: Advies Concept Mantelzorgnotitie 2009-2012 “Mantelzorg ontzorgd”

Geacht College, 

De WMO-raad Borger-Odoorn heeft met instemming kennis genomen van uw voornemen om advies i.z. de Werkgroep de mantelzorgondersteuning en (informele) zorg in te bedden bij de lokale welzijnstichting
De Wmo-raad geeft prioriteit om nog dit jaar mantelzorgondersteunende partijen bijeen te brengen (najaar) om de oprichting van een lokaal platform informele zorg voor te bereiden en zo mogelijk een dergelijk platform nog voor het einde van 2009 in te stellen. 

In uw aanbiedingsbrief wordt vermeld dat de conceptbeleidsnotitie tot stand is gekomen in samenwerking met de Werkgroep mantelzorg van de Wmo-raad en het Contactpunt Mantelzorg. Het commentaar van het  Contactpunt Mantelzorg is ingebracht en verwerkt in de besprekingen van de Werkgroep mantelzorg van de Wmo-raad. De reactie van de Wmo-raad heeft dan ook de volledige instemming van het Contactpunt Mantelzorg.

 In de voorbereidende fase van de concept notitie zijn reeds ideeën met u uitgewisseld. Graag wil de Wmo-raad de nota van commentaar voorzien.

 Allereerst moet worden opgemerkt dat de Beleidsnotitie Mantelzorgondersteuning 2009-2012  wordt ervaren als een kadernota met beschrijvingen en inventarisaties.
De titel van de mantelzorgnotitie suggereert een statische situatie in de verleden tijd. Een actieve benaming als bijvoorbeeld “Mantelzorg waarderen” heeft onze voorkeur
In de Nota worden nadrukkelijk de effecten van veranderde hantering gebruikelijke zorg onder Wmo op de indicatiestelling gemist en de gevolgen hiervan voor mantelzorg. De analyse van de situatie in de gemeente Borger-Odoorn (hoofdstuk 4) en de doelstellingen voor de komende jaren (hoofdstuk 5) worden als te weinig concreet ervaren. Een meer uitgewerkt tijdpad zou zeker op zijn plaats zijn geweest.

De Wmo-raad voorziet de notitie allereerst  per pagina van commentaar  en formuleert tenslotte een aantal speerpunten die zeker nog in 2009 moeten worden opgepakt.

Opmerkingen per pagina

p. 2 Inhoud:
De bijlagen zijn niet helder benoemd. Het gaat om:
- Een beleidsaanzet van het CPM (Contactpunt Mantelzorg),  “Mantelzorg ontzorgen”(in bezit)
- Beleidsadvies Wmo-raad “Mantelzorg en Arbeid’.

p. 3 Inleiding:
laatste zin 2^e Alinea, laatste zin: ‘Mantelzorg is ….. vrije keuze’ vervangen door:
Mantelzorg is hulp die vanuit de sociale relatie wordt gegeven en is niet afdwingbaar.
(als noot toevoegen: Het kan op gespannen voet staan met het begrip gebruikelijke zorg.).
3^e alinea zin veranderen in: Beide hebben zich, met enige hulp van welzijnsinstelling Andes en adviesbureaus (namen noemen) bezig gehouden met de vraag hoe mantelzorgondersteuning lokaal vorm gegeven zou moeten worden.
4^e alinea 1^e zin veranderen in: De ondersteuning kent immer vele mogelijkheden en het aanbod van zowel de vrijwillige als professionele zorg is versnipperd.
Laatste alinea laatste zin: In deze specifieke notitie gaat het specifiek om de toekomstige lokale situatie in de gemeente Borger-Odoorn.

p. 4 Visie
2^e alinea laatste zin wijzigen in: Goede randvoorwaarden zijn daarom van belang om mantelzorgers te ondersteunen om hulp aan hun naaste te kunnen (blijven) geven.
Visie:  schuingedrukte deel veranderen:  om reden dat het acceptabele niveau een maatschappelijke verantwoordelijkheid naar mantelzorgers toe die vaak te weinig voor zichzelf vragen. De visie kan als volgt worden geformuleerd:
“Mantelzorgers moeten zodanig ondersteund worden dat zij naast de intensieve zorg die zij bieden het leven kunnen leiden dat niet onevenredig in kansen en mogelijkheden wordt beperkt.” (als noot toevoegen: “Vanuit het compensatiebeginsel Wmo moet de mantelzorger als zodanig ondersteund worden”.)

Aanhef puntjes veranderen in: “ Op gemeentelijke niveau is van belang: “
2^e punt: verwijderen ‘indien nodig’
4^e punt: Aan dit punt toevoegen: “Indien de aanwezigheid van mantelzorg of informele zorg niet leidt tot een formele vorm van zorgtoewijzing moet de indicatie toch altijd gesteld worden. Op deze wijze wordt de draaglast van de mantelzorger in beeld gebracht”.

p. 5 Trends en ontwikkelingen
3e alinea 1^e zin: aan 1^e zin na lokaal niveau toevoegen: “en zoveel mogelijk door lokale organisaties uit te voeren”.
3^e alinea laatste zin:  na landelijke organisaties toevoegen: “en het compenseren van nadelige gevolgen voor de mantelzorger”.
1^e alinea van Cijfers en potentiële vraag:  toevoegen aan de opsomming: “De landelijke beleidswijziging om delen van de AWBZ over te hevelen naar de Wmo vergroot eveneens de druk op de mantelzorger en zorgvrijwilliger.
Laatste zin: .. neemt de spanning tussen vraag en aanbod van mantelzorg (toevoegen) “en vrijwillige zorg” toe.

p. 6
een na laatste alinea: ‘er’ vervangen door “in Nederland” (In 2001 waren in Nederland naar schatting …).  De Wmo-raad is van mening dat in deze alinea onvoldoende wordt ingegaan op de spanning tussen mantelzorg en gebruikelijke zorg.

p. 7 Doelgroepen
3^e alinea laatste regel: de verwijzing hoort te zijn: Uit Arbeid & Mantelzorg, bijlage 1).

p. 8  + p. 9 Analyse
Cijfers, 2^e alinea:  Na 1 op de 10 heeft een (te) hoge belasting toevoegen: “Statistisch gezien betekent dat in onze gemeente 400 mantelzorgers te zwaar zijn belast.

Ø     Speerpunt 2009:  Het opsporen van mantelzorgers om het verschil tussen 150 en 4000 te verkleinen.

Titel Een kwalitatief beeld wijzigen in: “Enkele voorbeelden van de mantelzorgers.”

Realisatie van de opdrachten:

De realisatie van opdrachten is niet concreet genoeg geformuleerd (wat-wie-wanneer) waardoor resultaten niet goed zijn te toetsen aan de gestelde doelen. (In het eerste punt bijvoorbeeld zijn in één adem 3 opdrachten genoemd  waarop slechts één actie heeft plaats gevonden (inventarisatie van huidig aanbod, dat nog in een werkbaar vat moet worden gegoten). De Wmo-raad adviseert om de concrete wijze van formuleren uit “Mantelzorg ontzorgen” over te nemen.

2e punt, doorlopend op pag. 9: de wethouder is op bezoek geweest bij mantelzorgers én was aanwezig bij diverse mantelzorgbijeenkomsten (niet “of”). De vrijwilligersgroep van het CPM is gestaag gegroeid van 2 naar  …. (wijzigen) “6 vaste vrijwilligers”.

De Wmo-raad wijst er met klem op dat aandacht voor mantelzorgondersteuning naast reeds genoemde activiteiten een planmatige aanpak nodig heeft .

3^e punt:  De Wmo-raad geeft prioriteit aan het opsporen van mantelzorgers. Voor alsnog is er voldoende informatie m.b.t. de behoeften van mantelzorgers op grond van het door het CPM verrichte onderzoek. Een uitgebreider behoefte onderzoek onder mantelzorgers is nu niet nuttig,  mogelijk na het opsporen gewenst.

5^e punt: de groep eerstelijnszorgers komt te beperkt over. Hierbij moet zeker ook gedacht worden aan kerken en hun pastorale bezoekers. In het kader van  signalering wordt nog voor de zomer 2009 een korte cursus gegeven voor o.m. seniorenvoorlichters en medewerkers Wmo-loket.

Ø     Speerpunt na herfst 2009: signaleringscursus voor meer externe partijen (1^e lijnszorg, kerken, etc.) 

p. 10 + 11 Doelstellingen etc.

Een concrete en planmatige (SMART conforme)  uitwerking en financiële onderbouwing ontbreekt. Adviseren de notitie van het CPM “Mantelzorg ontzorgen” als leidraad te nemen.
De Wmo benoemt op dit moment de speerpunten voor de rest van dit kalender jaar. Om de continuïteit in de uitvoering van de beleidsvoornemens 2009-2012 veilig te stellen, zien wij graag overleg voor een concretere invulling tegemoet.

Met vriendelijke groet,

WMO-raad Borger-Odoorn
P.L. Arends, secretaris