Gemeenten willen de ruimte hebben om zelf te kiezen of zij een persoonsgebonden budget (pgb) aanbieden. Dat is een van de vele punten uit het visiedocument dat de gemeenten aanbieden aan de Chronisch Zieken en Gehandicapten raad.

Het visiedocument is afkomstig van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en gemeenten die verbonden zijn in de G32. Zij willen radicaal anders omgaan met begeleiding als deze AWBZ-functie in 2013 en 2014 overgaat van de AWBZ naar de Wmo. Vrijheid van handelen komt sterk uit het document naar voren. In plaats van een zorgplicht willen gemeenten de plicht om beperkingen te compenseren. Dat betekent minder afgemeten standaardindicaties en meer 'kijken wat er nodig is'.

Pgb geen recht

Een van de uitwerkingen van deze filosofie is dat het pgb geen recht meer moet zijn. "Gemeenten hebben herhaaldelijk gepleit voor het verruilen van de huidige rigide plicht om aan mensen met een Wmo-indicatie een pgb aan te bieden, voor de mogelijkheid om dat te doen. Gemeenten willen de ruimte hebben om zelf te kiezen of zij een pgb willen aanbieden. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat het pgb het draagvlak voor een efficiënt en hoogwaardig collectief aanbod bedreigt, dat het pgb wordt ingezet om mantelzorg te monetariseren, dat de verkeerde mensen verdienen aan het pgb en dat het pgb wordt gebruikt om zorg in te kopen die de gemeente ook - maar dan goedkoper - in natura biedt."

Minder regels

De gemeenten willen van nog veel meer regels en richtlijnen af die volgens hen in de AWBZ dominant zijn. Hierover zullen gemeenten dit jaar vooral met aanbieders in de clinch moeten. "Gemeenten hebben als regisseurs een natuurlijke focus op professionele partners. Zorgaanbieders hebben vanuit de AWBZ een focus op hun financier. Daardoor is het gevaar niet denkbeeldig dat de transitie van begeleiding een ballet tussen deze twee dansers wordt. Dat is evenwel niet wenselijk."

Dit ballet kan nog grimmig worden omdat gemeenten ook te maken hebben met een doelmatigheidskorting. Dit zullen aanbieders gaan merken: "De doelmatigheid kan ook worden verhoogd door een eind te maken aan de prikkel op productie die de huidige AWBZ kenmerkt. In de AWBZ worden zorgaanbieders gefinancierd voor geleverde productie. Om hun efficiëntie te verhogen - en dat is vanwege scherpe tarieven nodig - hebben zorgorganisaties er baat bij om hun werknemers zoveel, zo vaak en zolang mogelijk bij cliënten aan het werk te hebben."

Witte vlekken

In het stuk worden ook nog een paar witte vlekken aangestipt. Zo is het niet duidelijk op welke manier gemeenten zorg precies willen inkopen: "Gemeenten zijn naar het zich laat aanzien gehouden aan Europese regels met betrekking tot aanbesteding, maar zullen daarbinnen zoeken naar mogelijkheden om in partnerschap te werken." De auteurs willen ook dat AWBZ-instellingen hun gebouwen openstellen voor andere activiteiten dan alleen puur begeleiding. De uitwerking hiervan wordt ook niet gegeven in dit document.